portfolio-narcostad-revancheert-zich-met-innovatie

Narcostad revancheert zich met innovatie

Medellín is de voormalige mondiale moordhoofdstad, maar zet nu in op innovatie. En dat lijkt vruchten af te werpen, schreef ik voor het FD.

Narcostad revancheert zich met innovatie

gepubliceerd in Financieel Dagblad, 20 februari 2016

Nog niet zo lang geleden was Medellín het epicentrum van de Colombiaanse cocaïnehandel. Ruta N moet de stad nu uit het slop halen met stenen die energie opwekken.

Emiel van Dongen & Renée van Heteren

  1. Hotspot: Ruta N 

“Kijk, zie je daar dat hoge, puntige gebouw? Dat is De Naald, gebouwd door de grootste textielindustrieel van Colombia.” Operationeel directeur Catalina Castaño Yepez neemt haar gasten altijd mee naar het dak van Ruta N om het Coltejer-gebouw te laten zien. “Het is het symbool van de oude economie van de stad: industrie. We staan nu op het dak van de nieuwe economie, namelijk die van de kennis.”

Voormalige moordhoofdstad Medellín, de op één na grootste stad van Colombia, klom vanaf eind jaren negentig, begin jaren nul op uit het dal van drugs- en guerrillageweld. De stad was echter berooid, teerde op een gedateerde economie en had internationaal een afschrikwekkende reputatie. Dus staken ondernemers, wetenschappers en bestuurders in 2008 de koppen bij elkaar. Hoe kan de stad de omslag maken naar een kenniseconomie?

Hun antwoord: Ruta N. Binnen Ruta N komen ondernemers, financiers, universiteiten en de overheid samen. “We proberen ideeën, mensen en kennis te verbinden, investeringen aan te trekken en buitenlandse ondernemers binnen te halen”, verwoordt algemeen directeur Juan Camilo Quintero het.

Ruta N verstrekt beurzen, leningen en andere vormen van investeringen aan startups, biedt betaalbare bedrijfsruimte aan innovatieve bedrijven en heeft programma’s voor ondernemers waarin ze bijvoorbeeld hun business model kunnen laten checken en hulp krijgen bij het aanvragen van patenten. Ruta N herbergt een aantal research labs voor innovaties op het gebied van life sciences, ict en energie, en helpt universiteiten met hun innovatieslag.

Zo’n 20 miljoen euro heeft Ruta N jaarlijks te besteden. Het komt binnen langs drie verschillende kanalen: grote Colombiaanse bedrijven dragen wat van hun winst af, 10 procent van de inkomsten uit mijnroyalties moeten worden besteed aan wetenschap en innovatie, en de ongeveer 90 inpandige ondernemingen betalen huur.

Camilo opereert in een moeilijk veld, zegt hij. “Investeerders in Colombia zijn risicomijdend door het roerige verleden, we hebben geen echt goede universiteiten en bovendien zijn ze ook totaal niet bezig met valorisatie van kennis.” Maar volgens Castaño is het allemaal een kwestie van tijd. “We zijn pas vijf jaar bezig. Als je hier in 2021 komt, zie je alweer een heel andere wereld”.

Duurzame energie uit eigen muur 

  1. Idee: zonne-energie opwekken met bouwstenen 

Zonnepanelen zijn een geweldige manier om energie op te wekken in een zonnig land als Colombia, alleen heb je er niets aan wanneer je geen dak hebt. Met die gedachte zijn ingenieur Alejandro Velásquez Lopez (38) en zijn collega’s van de universiteit EAFIT aan de slag gegaan. “De meeste mensen in Medellín wonen in een gebouw met meerdere verdiepingen en hebben dus geen eigen dak. Maar bijna iedereen heeft een eigen bakstenen buitenmuur.”

Velásquez bedacht met zijn team een manier om op verticale vlakken zonne-energie op te wekken: de zonnecelsteen. “De steen met een simpele, commercieel verkrijgbare zonnecel zet zonne-energie om in elektriciteit”, legt Velásquez uit. “Door ongeveer dertig stenen in een muur met elkaar te verbinden, wek je genoeg energie op om in één huishouden alle lampen te laten branden.”

De zonnecelsteen is volgens Velásquez flexibeler en goedkoper dan normale zonnepanelen. “Ik hoorde dat architecten op zoek zijn naar flexibele systemen om duurzame energie op te wekken, die het uiterlijk van een woning niet te veel aantasten. Onze zonnecelsteen is geïntegreerd in het ontwerp van de woning”, aldus de ingenieur. Bovendien hoeven mensen geen geld uit te geven aan een systeem om de zonnepanelen op te hangen, aangezien de steen (letterlijk) de bouwsteen van de woning is. De beoogde kosten per steen zijn 10 tot 12 dollar.

Het zonne-avontuur van de onderzoeker begon drie jaar geleden. Ruta N investeerde 130.000 dollar in het idee en hielp hem bij het maken van een businessmodel. In 2017 moet de zonnecelsteen op de markt zijn. 2016 wordt een spannend jaar, aldus Velásquez: “Ons eerste prototypehuis is bijna af. Het gaat werken onder moeilijke omstandigheden, onder andere omdat het gebied erg vochtig is. Functioneert de zonnecelsteen daar goed, dan doet hij het overal.”

‘Liever ondernemen dan de misdaad in’ 

  1. Rolmodel: Leonardo Arango 

Na iedere moord, beroving of schietpartij die Tekus-ceo Leonardo Arango (27) in comuna 13 (tijdens zijn jeugd een van de gevaarlijkste wijken van Medellín) zag gebeuren, werd hij zekerder: ik ga niet mee in de criminaliteit, maar pak het anders aan. Beter. In zijn drang om iets van maatschappelijk nut te scheppen, richtte de elektrotechnisch ingenieur met een paar studievrienden het bedrijfje Tekus op.

Hun grootste wapenfeit: de Arkbox. Op ieder tv-scherm wordt een klein apparaatje aangesloten, vanuit één centraal punt wordt de content verzonden naar alle schermen. Dankzij de Arkbox, bijvoorbeeld, worden de schermen van alle Burger Kings van Colombia vanuit Medellín aangestuurd.

Arango c.s. wonnen een wedstrijd van Ruta N, waarna ervaren ondernemers de ingenieurs hielpen bij het opzetten van een degelijk financieel model. Het heeft ze geen windeieren gelegd: inmiddels heeft Arango 11 mensen in dienst en is hij bezig de Arkbox te exporteren naar Mexico, Chili en Peru.

De ceo wil geld verdienen én de Colombianen wat verder helpen. “Onze systemen zijn goedkoper dan die van buitenlandse concurrenten, die voor veel Colombiaanse bedrijven te duur zijn. Bovendien kijken we echt naar de behoefte van bedrijven, terwijl andere Colombiaanse ontwikkelaars vooral focussen op welk product ze zelf graag willen maken.”

Hee, jij daar!

Waarom zou je niet een keer een mailtje aan mij sturen? Ik beloof je dat ik je terugmail.

Not readable? Change text. captcha txt